Dlaczego warto inwestować w miłość do siebie
14 lutego obchodzimy Walentynki. Wielu z nas aktywnie angażuje się w to święto, spędzając czas z bliskimi lub obdarowując ich prezentami. Ale czy wiecie, że w kalendarzu pojawiło się nowe wydarzenie, któremu warto się przyjrzeć? To Międzynarodowy Dzień Kochania Siebie, który przypada na dzień przed świętem zakochanych. W dzisiejszym poście chcemy zwrócić na nie Waszą uwagę, bo często łatwiej przychodzi nam kochać i okazywać troskę innymi niż samym sobie… A przecież bycie dla siebie dobrym jest najważniejszym elementów naszego dobrostanu.
Czym jest miłość do siebie?
Konstrukt ten przewija się w filozoficznych i psychologicznych rozważaniach już od dawna i różni myśliciele próbowali uchwycić jego istotę. Arystoteles na przykład łączył miłość do siebie z przyjaźnią, sugerując, że każdy z nas musi przede wszystkim stać się swoim najlepszym przyjacielem. Z kolei chińscy naukowcy definiują ją jako dbanie o swoje ciało, reputację i przyszłość, ale też jako akceptację siebie i powstrzymywanie się od zaniżania swojej wartości. Niemieccy badacze, podsumowując analizę istniejącej literatury, w miłości do siebie widzą takie składowe: kontakt z samym sobą (m.in. dostrzeganie różnych aspektów samego siebie, swoich ograniczeń oraz mocnych stron), akceptację (w tym uznawanie swoich ograniczeń oraz wszystkich pojawiających się emocji) i troszczenie się o siebie (m.in. traktowanie siebie w odpowiedni sposób i wchodzenie w relacje budujące poczucie spełnienia, angażowanie się w czynności przynoszące radość, w momentach cierpienia - troszczenie się o siebie). Innym ważnym pojęciem, które buduje nasze poczucie dobrostanu i silnie koreluje z miłością do siebie jest współczucie do samego siebie. Możemy o nim mówić, gdy w momencie pojawienia się trudności czy negatywnych doświadczeń jesteśmy w stanie m.in. uznać swoje cierpienie, a także zająć się sobą troskliwie, nie oceniać, rozumieć swoje uczucia i porażki, traktować siebie z wrażliwością, niezależnie od tego kim jesteśmy i jakie są nasze umiejętności.
Czy umiemy kochać siebie?
Niestety, dla wielu z nas kochanie siebie i praktykowanie współczucia może być ogromnym wyzwaniem. Dlaczego, skoro to fundamenty tego, jak się na co dzień czujemy? Agata Wiśniewska, psycholożka i psychoterapeutka mówi: „Często najtrudniej jest nam okazywać czułość samym sobie, bo w środku prowadzimy surowy, krytyczny dialog — mówimy do siebie znacznie ostrzej, niż kiedykolwiek pozwolilibyśmy sobie mówić do kogoś bliskiego. Pierwszym krokiem do kochania siebie jest zauważenie tego głosu i świadome próbowanie by ten dialog mógł przybrać bardziej łagodną i "ludzką" formę”. Inną przyczyną może być głęboko zakorzeniona w nas myśl, że kochanie siebie czy pozwalanie sobie na współczucie w ciężkich chwilach to objawy egocentryzmu czy narcyzmu. I choć badania stanowczo temu przeczą, często trudno nam zmienić tę perspektywę.
Dlaczego warto jednak uczyć się kochać samego siebie i praktykować?
Badania naukowe pokazują ich ogromny wpływ na nasze życie. Dla przykładu, współczucie do samego siebie może obniżać poziom depresji, stresu, wpływać na ogólną jakość życia czy stosowanie adaptacyjnych strategii radzenia sobie. Pozwala na budowanie zdrowych i satysfakcjonujących relacji czy lepsze rozwiązywanie konfliktów. Naukowcy pokazali również, że współczucie dla samego siebie pomaga w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym, czy wyczerpaniem emocjonalny.
Co możesz zrobić, aby zacząć traktować siebie z czułością?
Udanie się do psychoterapeuty lub psychologa będzie dobrym pomysłem, aby nauczyć się praktykowania współczucia do samego siebie. Poniżej znajdziecie kilka porad, które pozwolą Ci zacząć:
- Medytacja mindfulness jest jedną z metod ćwiczenia współczucia do samego siebie. O tym, czym jest mindfulness możesz obejrzeć tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=RVCcLvmOs5k&t=5s
- Dostrzeżenie w sobie wewnętrznego krytyka, uznanie, a nawet nadanie mu imienia. pozwoli ci na rozpoznanie twoich tendencji do negatywnej oceny samego siebie. Psychologowie radzą też, by spróbować ubrać w inne słowa to, co twój wewnętrzny krytyk do ciebie mówi, by było to nieoceniające, obiektywne. Niestety bowiem często wierzymy w te komunikaty, które oceniają czy wartościują. Zatem, zamiast „Jestem taka chaotyczna i niedbała, zawalam ważne sprawy zawodowe” powiedzieć: „Miałam trudności z zaplanowaniem swojej pracy w zeszłym tygodniu i dlatego nie dotrzymałam terminu.” Dostrzeżenie faktów sytuacji, w której się znalazłeś/aś, bez twoich interpretacji, przemyśleń i założeń o sobie czy o świecie, pomoże ci w praktykowaniu współczucia.
- Prowadź czułe rozmowy z samym sobą - w trzeciej osobie lub w taki sposób, w jaki chciałabyś rozmawiać z bliskim doświadczającym trudności. Zatem nie oceniaj bądź troskliwy/a i zastanów się, co powiedziałbyś/powiedziałabys przyjacielowi w takiej sytuacji.
- Wyrażaj współczuje otoczeniu – w pracy, na uczelni, bliskim.
- Stawiaj granice i mów nie bez poczucia winy.
Bibliogtafia:
Stutts L. Increasing Self-Compassion: Review of the Literature and Recommendations. J Undergrad Neurosci Educ. 2022 Jun 1;20(2):A115-A119. doi: 10.59390/WSZK3327. PMID: 38323068; PMCID: PMC10653232.
Hwang, YG., Pae, C., Song, C.R. et al. Self-compassion is associated with the superior longitudinal fasciculus in the mirroring network in healthy individuals. Sci Rep 13, 12264 (2023). https://doi.org/10.1038/s41598-023-39384-z
Xue L, Huang X. Inheritance and Development of Self-Love: A Measurement Based on Chinese Adults. Behav Sci (Basel). 2025 May 12;15(5):652. doi: 10.3390/bs15050652. PMID: 40426430; PMCID: PMC12108601.
Jansen, P., Rahe, M. & Siebertz, M. Self-love and love in a romantic relationship are partly related. Discov Psychol 6, 25 (2026). https://doi.org/10.1007/s44202-025-00536-z
https://psyche.co/guides/how-to-be-kinder-to-yourself-by-practising-self-compassion
Wszelkie prawa zastrzeżone.