Leczenie objawowe w SM

Objawy SM - jak sobie z nimi radzić?

Stwardnienie rozsiane to choroba charakteryzująca się wieloma objawami. Do najczęstszych z nich należy przewlekłe zmęczenie, spastyczność czy zaburzenia czuciowe, jednak nie wszystkie będą występować właśnie u ciebie. Ponadto, objawy stwardnienia rozsianego mogą mieć różne nasilenie. Mimo, że symptomy SM są uciążliwe i powodują znaczny dyskomfort, ból, a także powstrzymują od realizacji wielu czynności, musisz pamiętać, że nie pozostajesz wobec nich bezradny/bezradna.

Leczenie i postępowanie objawowe, mimo że nie wpływa na przebieg choroby (tzn. na hamowanie jej postępu), odgrywa istotną rolę w życiu osoby z SM, ponieważ jego celem jest łagodzenie następstw tych nieprzyjemnych i uciążliwych objawów, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Ppnieważ wiele objawów SM może występować jednocześnie, eczenie objawowe wymaga często bardzo złożonego podejścia, dostosowanego do twoich indywidualnych potrzeb. W przypadku radzenia sobie z objawami stwardnienia rozsianego można wprowadzać następujące metody zaradzcze (zarówno indywidualnie jak i w kombinacji):

• leczenie farmakologiczne;
• rehabilitacja i fizjoterapia;
• kontakty z psychologiem, psychiatrią i innymi specjalistami.

Metody radzenia sobie z niektórymi objawami stwardnienia rozsianego

Poniżej opisujemy niektóre objawy SM oraz metody postępowania w przypadku ich wystąpienia, zarówno te farmakologiczne jak i niefarmakologiczne:

• leczenie nadmiernego napięcia mięśniowego (spastyczności) - jest to często obserwowany objaw SM. W przypadku radzenia sobie z tym objawem zaleca się indywidualizację leczenia poprzedzoną dokładną oceną i diagnostyką. Leczenie spastyczności ma na celu poprawę mobilności, zmniejszenie bólu i skurczów. Do metod radzenia sobie z tym objawem należą: fizjo- i fizykoterapia, podawanie leków zmniejszających napięcie mięśniowe, miejscowe leczenie spastyczności, wszczepienie pompy baklofenowej, leczenie operacyjne oraz leczenie farmakologiczne ogólnoustrojowe.
• leczenie osłabienia mięśniowego - osłabienie, będące wynikiem bezczynności ruchowej, poprawę może przynieść fizjoterapia. U niektórych osób korzyści przynieść może podawanie famprydyny, która ma poprawić przewodnictwo impulsów nerwowych. Przed rozpoczęciem leczenia musi zostać test oceniający szybkość chodzenia na odcinku 25 stóp. W przypadku braku poprawy leczenie trzeba przerwać. Wskazana jest ocena czynności nerek przed rozpoczęciem podawania leku oraz regularne jej monitorowanie w trakcie terapii.
• drżenie i ataksja - nie ma skutecznego leczenia farmakologicznego drżenia i ataksji. Wskazane jest prowadzenie fizjoterapii.
• leczenie przewlekłego zmęczenia - objawy te występują u większości chorych z SM, a zmęczenie może pojawiać się na każdym etapie chorowania. Zmęczenie w SM jest przewlekłe, niezależne od wykonywanego wysiłku, istotnie wpływające na codzienne funkcjonowanie. Obecnie brak jest specyficznych leków do radzenia sobie z tymi objawami, choć u niektórych efekty przynosi podawanie amantydyny, pemoliny i modafinilu (zastosowanie poza zarejestrowanymi wskazaniami). Warto też ocenić, czy u danej osoby z SM nie występuje np. depresja, która może nasilać zmęczenie.
• leczenie zaburzeń pracy pęcherza moczowego - dotyczą one nawet 96% osób z SM. Początkowo leczenie może skutecznie prowadzić neurolog, ale z czasem konieczne są konsultacje i stała opieka lekarza urologa. W leczeniu farmakologicznych stosuje się leki (np. o działaniu antycholinergicznym, spazmolityczne, cholinomimetyczne), również takie podawane dopęcherzowo (neurotoksyny) - w zależności od rodzaju problemów z czynnością dolnych dróg moczowych. W radzeniu sobie z tymi objawami istotna jest właściwa diagnostyka, ale również stosowanie innych pomocy, np. środków chłonnych.
• leczenie bólu - Choć wciąż można spotkać się z opiniami, że ból nie jest objawem SM, to jednak większość chorych doświadcza tego objawu, który może mieć charakter pierwotny lub wtórny. Osoby z SM mogą doświadczać bólu neurogennego, bólów mięśniowo-szkieletowych czy bólów mieszanych. Do leczenia ostrego bólu wykorzystuje się leki przeciwpadaczkowe, a w bólu przewlekłym - przeciwdepresyjne i przeciwpadaczkowe.
• leczenie zaburzeń seksualnych - Zaburzenia seksualne, należące do niewidocznych objawów SM, są częstym objawem stwardnienia rozsianego. Można podzielić je na pierwszo, drugo i trzeciorzędowe. Mogą być one związane z innymi objawami SM (np. spastycznością, bólem) albo z innymi schorzeniami albo z przyjmowanymi lekami. Pacjenci doświadczający takich zaburzeń powinni być konsultowani z lekarzem neurologiem, ale też innymi specjalistami (urologiem, ginekologiem, psychologiem, internistą), by dobrze określić naturę problemu. U kobiet zaleca się miejscowe stosowanie maści zawierającej estrogeny lub kremy z lubrykantami. W leczeniu zaburzeń wzwodu zaleca się wybiórcze inhibitory fosfodiesterazy 5.
• leczenie zaburzeń nastroju i lękowych - wśród osób z SM, nawet u 50%, w różnych momentach choroby może pojawić się obniżenie nastroju - depresja. Obecnie depresję można i należy leczyć - zarówno farmakologicznie jak i przy wsparci terapeuty.