Pracodawca osoby z niepełnosprawnością

Główne obowiązki pracodawcy osoby z niepełnosprawnością

Najważniejszym jest to, że pracodawca nie może dyskryminować pracownika/pracowniczki z niepełnosprawnością ze względu na jego/jej niepełnosprawność.

Dodatkowo pracodawca zobowiązany jest przestrzegania uprawnień osoby z niepełnosprawnością takich jak:

• godzin pracy,
• przyznawanie jej, jeśli pracuje ona co najmniej 6 godzin, przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanejdo czasu pracy,
• dodatkowych 10 dni roboczych urlopu,
• przystosowania stanowiska pracy.

Pomoc dla pracodawcy zatrudniającego osobę z niepełnosprawnością

Również pracodawca, który zatrudnia osobę z SM lub niepełnosprawnością może liczyć na wsparcie, które ułatwi mu wsparcie takiego pracownika. Poniżej podajemy przykłady takich form pomocy oferowanych przez państwo.

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami

Pracodawcy przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia takiej osoby przysługuje w kwocie (stan na 2026 r.):

• 2760 zł – w przypadku osób z niepełnosprawnościami ze znacznym stopniem niepełnosprawności;
• 1550 zł – w przypadku osób z niepełnosprawnościami z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
• 575 zł – w przypadku osób z niepełnosprawnościami z lekkim stopnia niepełnosprawności.

Dofinansowanie wypłacane jest przez PFRON w wysokości proporcjonalnej do wymiaru etatu pracownika.

Przystosowanie i wyposażenie stanowiska pracy (za PFRON)

Pracodawca, który zatrudni na umowę o pracę (nie cywilonoprawną) na okres co najmniej 36 miesięcy:

• osobę z niepełnosprawnością bezrobotną albo poszukującą pracy niepozostającą w zatrudnieniu albo
• zatrudnia pracownika z niepełnosprawnością, którego niepełnosprawność powstała w trakcie jego zatrudnienia u tego właśnie pracodawcy (nie dotyczy to przypadków, gdy przyczyną powstania niepełnosprawności w okresie zatrudnienia u tego pracodawcy było zawinione przez niego lub przez pracownika naruszenie przepisów, w tym przepisów prawa pracy) .

może otrzymać, na wniosek, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrot kosztów za:

adaptację stanowiska pracy, a więc:

• adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, w szczególności poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności. Mogą to być np. koszty zakupu materiałów i wykonania robót budowalnych;
• adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie z niepełnosprawnością wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy;
• zakupu i autoryzacji oprogramowania na użytek pracowników z niepełnosprawnościami oraz urządzeń technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności;
• rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb, o których mowa w punktach powyżej. Do kosztów kwalifikowanych można zaliczyć np.: badania mający na celu ustalenie zdolności do wykonywania pracy na danym stanowisku pracy, koniecznych elementów wyposażenia danego stanowiska pracy oraz zakresu obowiązków na tym stanowisku pracy dających podstawę do oceny możliwości wykonywania pracy przez osobę niepełnosprawną, konieczności adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy.

Maksymalna wysokość pomocy na przystosowanie jednego stanowiska wynosi dwudziestokrotność przeciętnego wynagrodzenie za każde przystosowane stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej.

wyposażenie stanowiska pracy, a więc:

• zakupu lub wytworzenia wyposażenia stanowiska pracy w związku z zatrudnieniem niepełnosprawnej osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy. W odróżnieniu od zwrotu kosztów przystosowania stanowiska pracy jest to pomoc finansowa w zakupie narzędzi pracy, elementów stanowiska pracy (np. krzesła, biurka, lampki).

Maksymalna wysokość pomocy finansowej ze środków PFRON nie może przekraczać piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Jeżeli okres zatrudnienia osoby niepełnosprawnej będzie krótszy niż 36 miesięcy, pracodawca zwraca otrzymane wsparcie finansowe. Zwrot przyznanych środków nie jest wymagany, jeśli w terminie 3 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną zostanie zatrudniona inna osoba niepełnosprawna, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy i niepozostająca w zatrudnieniu. Wynikająca z tego powodu przerwa nie jest wliczana do wymaganego okresu 36 miesięcy.

Refundacja szkoleń osób z niepełnosprawnościami

Pracodawca ma też możliwości uzyskania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez pracodawcę refundacji kosztów szkoleń dla pracowników z niepełnosprawnościami w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy.

Wysokość pomocy nie może być większa niż 70% kosztów, jednak nie więcej niż do wysokości dwukrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia na jedną osobę. Wielkość pomocy zależna jest także od rodzaju szkolenia oraz typu pracodawcy:

• w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorców refundacja nie może przekroczyć 70% kosztów szkolenia kwalifikujących się do objęcia pomocą,
• w odniesieniu do dużych przedsiębiorców refundacja nie może przekroczyć 60% kosztów szkolenia kwalifikujących się do objęcia pomocą.

Zwrotu kosztów dokonuje starosta (zadanie jest realizowane przez powiatowe urzędy pracy a więc w imieniu starosty dyrektor powiatowego urzędu pracy) na podstawie umowy zawartej z pracodawcą. Zwrot kosztów nie ujmuje tych kosztów, które pracodawca poniósł przed datą podpisania umowy.

Pomoc dla pracownika z niepełnosprawnością

Pracodawca, który zatrudnia pracownika z niepełnosprawnością, może otrzymać ze środków Funduszu zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi z niepełnosprawnością w pracy w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego wykonania przez pracownika z niepełnosprawnością na stanowisku pracy.

Wysokość zwrotu miesięcznych kosztów stanowi iloczyn kwoty najniższego wynagrodzenia i ilorazu liczby godzin w miesiącu przeznaczonych wyłącznie na pomoc pracownikowi niepełnosprawnemu oraz miesięcznej liczby godzin pracy pracownika niepełnosprawnego w miesiącu. 

Więcej informacji zdobyć można na stronie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.