Rehabilitacja w SM

Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym

Rehabilitacji odgrywa bardzo istotną rolę w procesie zachowania sprawności, niezależnie od zaawansowania choroby i jest jedną z podstawowych, prócz farmakoterapii, metod interwencji. 

Rehabilitacja to proces przywracania sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej (także zawodowej), utraconej wskutek schorzeń i urazów, przez stosowanie działań usprawniających i terapeutycznych. Jest procesem medyczno-społecznym, którego celem jest przywrócenie człowiekowi z niepełnosprawnościami utraconych funkcji w przebiegu choroby. Innymi słowy rehabilitacja osób z niepełnosprawnością oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.

Ponieważ u każdej osoby stwardnienie rozsiane może przebiegać inaczej, konieczne jest zadecydowanie o priorytetach i sposobach postępowania w zależności od potrzeb i konieczności pracy z określonymi trudnościami (ruchowymi czy też innymi). Jednocześnie wszystkich chorych na SM łączy to, że w przebiegu choroby dochodzi do ciągłego uszkadzania układu nerwowego przez postępujące procesy zapalne i neurodegeneracyjne. Choć możemy zatrzymać postęp choroby dzięki nowoczesnym terapiom, nie jesteśmy w stanie odbudowywać neuronów, które w toku choroby zostały utracone.

W czym pomaga rehabilitacja?

Mózg ma naturalną właściwość zwaną neuroplastycznością, co znaczy, iż mimo braku możliwości odbudowy fizycznie utraconych neuronów, może znaleźć nowy sposób zrealizowania danej funkcji (np. ruchu palcami czy ręką) poprzez stworzenie nowych połączeń pomiędzy nerwami, które nie zostały uszkodzone.  Dobrze dobrana rehabilitacja pomaga zatem w stworzeniu tych nowych połączeń. 

W praktyce, w polskich warunkach proces rehabilitacji nie zawsze zachowuje element ciągłości, jest też procesem rozczłonkowanym pomiędzy rozmaite instytucje. Zależnie od potrzeb, poziomu sprawności, statusu zawodowego, osoba z SM może skorzystać z różnych form wsparcia realizowanych bądź to dzięki finansowaniu z NFZ, bądź z innych źródeł. 

Istnieją międzynarodowe rekomendacje dot. rehabilitacji osób ze stwardnieniu rozsianym, min. te opracowane przez European Multiple Sclerosis Platform i RIMS (Rehabilitation in Multiple Sclerosis), które dostępne są w języku angielskim tutaj.