SM i aktywność fizyczna

Stwardnienie rozsiane a wysiłek fizyczny

Aktywność fizyczna powinna być jednym z elementów dbania o siebie i towarzyszyć osobom ze stwardnieniem rozsianym w codziennym życiu. Istnieje wiele dowodów naukowych na to, że ćwiczenia i treningi mają dobroczynny wpływ na osoby z SM, m.in.:

• poprawiają siłę i ruchomość mięśni,
• mają działanie antydepresyjne, sprzyjają dobremu samopoczuciu, pomagają rozładować stres.
• stabilizują układ odpornościowy,
• poprawią jakość życia,
• pomagają też w walce ze zmęczeniem w SM.
• działają profilaktycznie, zmniejszając np. ryzyko zawału serca, obniża ryzyko wystąpienia cukrzycy, wpływają na sprawność stawów.
• pomagają zachować sylwetkę.

Ćwiczenia przynoszą też mniej oczywiste, ale równie pozytywne efekty:

• dzięki zaopatrzeniu komórek mózgu w świeże substancje odżywcze i budulcowe oraz ukrwieniu mózgu, sprzyjają m.in. poprawie pamięci i koncentracji.
• mają działanie neuroprotekcyjne poprzez wzrost niektórych czynników neurotroficznych, redukują przepuszczalność bariery krew-mózg, pomagają zachować objętość istoty szarej (ciał komórek nerwowych) i integralność istoty białej (włókien nerwowych przenoszących informacje), co z kolei przekłada się na szybkość przetwarzania informacji czy np. wzrost objętości hipokampa (niezwykle ważnej struktury dla funkcjonowania pamięci) (więcej: Tajemniczy mózg. SM i sport).

Oczywiście, wiele badań ma swoje ograniczenia, ale należy pamiętać, że aktywność fizyczna jest szczególnie wskazana przy SM. Powinna być jednak dobrze dobrana, dostosowana do Twoich ograniczeń fizycznych wynikających ze stwardnienia rozsianego lub innych współistniejących chorób. Ponadto, osoby chore nie powinny zapominać o leczeniu lekami modyfikującymi przebieg choroby.

Ruch jest dostępny dla osoby nawet z wyraźnymi objawami. Pojawienie się ich nie powinno oznaczać zaprzestania aktywności. Warto skonsultować się ze specjalistą i zapytać jaki rodzaj ruchu jest w danym przypadku odpowiedni. Ważna jest także systematyczność – to ona buduje wytrzymałość i siłę mięśni, które później szybciej się dzięki temu zregenerują np. po rzucie. Musisz też pamiętać, aby aktywność fizyczna była dla Ciebie atrakcyjna. Gdy będziesz ją lubić, częściej będziesz ją również praktykować. Sport to też aktywność społeczna i może pozytywnie oddziaływać pozytywnie na Twoją psychikę - konieczność wyjścia na trening, zajęcia grupowe pozwalą Ci na wyjście z domu i pomagają nawiązywać znajomości.

Stwardnienie rozsiane - jakie ćwiczenia?

Czy istnieją jakieś wytyczne dotyczące aktywności fizycznej osób chorych na stwardnienie rozsiane, które poparte są badaniami naukowymi?

Bardzo ciekawe okazują się wnioski wysunięte w 2019 r. przez badaczy z Uniwersytetu Alabama (Yumi, K. i współpracownicy, 2019 r.). Podsumowali oni dane napływające z 25 badań naukowych dotyczących ćwiczeń aerobowych (wytrzymałościowych) i oporowych i na ich podstawie przygotowali rekomendacje odnośnie ćwiczeń dla osób z różnymi chorobami neurologicznymi: stwardnieniem rozsianym, Parkinsonem i po udarze. 

Naukowcy wierzą, że wytyczne te pomogą zarówno lekarzom, fizjoterapeutom czy innym specjalistom opieki zdrowotnej lepiej zajmować się kwestią aktywności fizycznej wśród osób ze stwardnieniem rozsianym. Te wytyczne mogą też być wykorzystywane przez same osoby chore, jako wytyczne do tego, jaką aktywność fizyczną powinni podejmować, by była ona skuteczna i dostosowana do ich potrzeb. 

W tabeli znajdziesz Zalecenia dotyczące ćwiczeń dla dorosłych z SM o łagodnym i umiarkowanym natężeniu, czyli takich, których wynik w skali EDSS wynosi od 0 do 6,5 punktów.
Zapoznaj się też z pojęciami, na które natrafisz w tabeli:

• RPE to wksaźnik postrzeganego wysiłku;
• VO2max to pułap tlenowy;
• HRmax to wartość szczytowa tętna.