KRS 0000083356
Opcje ustawień
Kontakt

Radzenie sobie z objawami niewidocznymi

Problemy ze wzrokiem

Jeśli np. zmęczenie albo upał powodują problemy z widzeniem, osoba z SM powinna pomyśleć o sposobach na wyeliminowanie, albo minimalizowanie czynników pogarszających problem z widzeniem (np. lepsza organizacja dnia, aby radzić sobie z męczliwością albo zainstalowanie klimatyzatora,  gdy upał staje się nie do zniesienia).

Osoba z SM może również skonsultować się z terapeutą zajęciowym albo innym specjalistom, np. fizjoterapeutą, którzy mogą podpowiedzieć jakie strategie oraz jaki sprzęt może ułatwić codzienne funkcjonowanie mimo problemów z widzeniem. Ważne jest m.in. dbanie o porządek, umieszczanie przedmiotów na stałych miejscach, zakup odpowiedniego komputera, korzystanie – przy czytaniu z czytaka albo elektronicznych czytników, które umożliwiają powiększenie czytanej czcionki, stosowanie lup i odpowiedniego oświetlenia (światło punktowe). Można rozważać również dostosowanie mieszkania czy miejsca pracy. Dostosowanie domu albo miejsca pracy jest możliwe dzięki wsparciu PFRON. Osoby, które widzą znacznie słabiej mogą skorzystać z pomocy Polskiego Związku Niewidomych.

Ból

W radzeniu sobie z bólem warto jest przyjrzeć się czynnikom, które mogą go wywoływać lub nasilać. Gorąco, zimno, infekcje, brak aktywności lub zbyt duża aktywność fizyczna mogą nasilać bóle mięśni. Prowadzenie dzienniczka bólu może okazać się niezwykle pomocne w identyfikowaniu tych czynników. Można w nim zapisywać odczucia płynące z ciała, zapisywać poziom bólu, zmęczenia i lęku.

W radzeniu sobie z bólem może pomóc fizjoterapeuta, który dobierze ćwiczenia dopasowane do twoich potrzeb. Wykonywać można ćwiczenia rozciągające, masaż, ćwiczenia w wodzie. Ważna jest też aktywność fizyczna – oczywiście dostosowana do możliwości i potrzeb. Ma ona również pozytywny wpływ na zdrowie psychologiczne. Celem tych ćwiczeń może być zredukowanie bólu, sztywności mięśni czy utrzymanie formy. Przezskórna elektryczna stymulacja nerwów (TENS) przynosi ulgę w bólu. Działa jak akupunktura. Stymulacja nerwów może przerwać przepływ sygnałów bólowych do mózgu i rdzenia kręgowego, może również rozluźniać napięcie mięśni.

Twoje mieszkanie lub miejsce pracy powinny być rozplanowane tak, aby zapewnić ci najlepsze możliwe funkcjonowanie. Zmiany w układzie kuchni czy łazienki pozwalają uniknąć pochylania i skręcania się, tym samym zmniejsza się obciążenie mięśni i stawów. Meble, takie jak rozkładane krzesło lub twardszy, podtrzymujący materac, także mogą zmniejszyć objawy bólowe.

Niektóre zmiany mogą pomóc ci w radzeniu sobie z bólem w pracy. Zaliczają się do nich: bardziej elastyczne godziny pracy lub zmiany układu przestrzennego w miejscu zatrudnienia. Zgodnie z prawem większość pracodawców musi dokonać „racjonalnych zmian”, które umożliwią ci dalszą pracę. Na ten cel mogą pozyskać środki finansowe z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). 

W radzeniu sobie z bólem mogą pomóc również: akupunktura, chiropraktyka, masaż, refleksologia, Tai chi, joga.

Problemy z pęcherzem moczowym i jelitami

Nietrzymanie moczu (NTM) to niezależny od woli wyciek moczu przez cewkę moczową. Nietrzymanie moczu może być objawem wielu schorzeń i może mieć różne rodzaje. Do najczęściej występujących należą: wysiłkowe NTM, nietrzymanie moczu z parcia, czyli tzw. pęcherz nadreaktywny, mieszane NTM (połączenie wysiłkowego NTM i pęcherza nadreaktywnego) oraz inne typy nietrzymania moczu. Nietrzymanie moczu może występować w różnym nasileniu - małym, średnim lub dużym.

Oprócz farmakologicznych metod radzenia sobie z problemami z nietrzymaniem moczu osoba z SM może rozważyć konsultację z urofizjoterapeutą, który doradzi jakie ćwiczenia stosować, aby cały proces oddawania moczu nie stanowił problemu. Istotne wydają się również ćwiczenia mięśni dna miednicy. Ćwiczenia te mogą być wykonywane zarówno przez mężczyzn jak i kobiety. Tutaj również wsparciem będzie urofizjoterapeutą. 

Jeśli osoba z SM doświadcza problemów z całkowitym oddawaniem moczu, jednym z pomocnych sposobów jest cewnikowanie.

W walce z problemami z pęcherzem moczowym ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości płynów, ale nie ich ograniczanie, które doprowadzić może do infekcji układu moczowego. Środki absorpcyjne to kolejne narzędzie, które ułatwia funkcjonowanie osobom doświadczającym problemów z nietrzymaniem moczu. Środki te dostępne są zarówno w wersji dla kobiet i dla mężczyzn, w wielu rodzajach, co ułatwia wybranie takich, które odpowiadać będą potrzebom danej osoby.

Nietrzymanie kału (NTK) to wrodzony lub nabyty niezależny od woli wyciek płynnych lub stałych stolców i/lub gazów jelitowych. Może prowadzić do wystąpienia podrażnienia okolicy odbytu, zakażeń skóry i powstawania trudno gojących się ran, jak i do istotnych zaburzeń psychologicznych.

W radzeniu sobie z nietrzymaniem stolca w pierwszej kolejności zaleca się stosowanie metod niefarmakologicznych, zachowawczych, w tym odpowiednią i zbilansowaną dietę i ćwiczenia wzmacniające mięśnie zwieracza odbytu.  Ważna jest też odpowiednia higiena. Dodatkowo, osoba z SM może stosować środki absorpcyjne, które mogą pomóc radzić sobie z problemem.

Osoby z SM mogą również cierpieć na zaparcia. Zaleca się, aby w takich przypadkach spożywać odpowiednią ilość płynów (która może nie tylko pomóc w walce z problemem ale także mu zapobiegać), utrzymywać odpowiednią dietę (bogatą w produkty zawierające błonnik (warzywa i owoce, ciemne pieczywo i produkty ziarniste, orzechy).  Co ważne, błonnik należy do diety wprowadzać wolno, ponieważ może wywoływać wzdęcia. U niektórych osób nadmiar błonnika może też prowadzić do zaparć, co warto skonsultować z ekspertem.  Należy być aktywnym ruchowo oraz regularne wizyty w toalecie, ważne by przed próbami wypróżnienia spróbować się zrelaksować a także przyjąć odpowiednią pozycję . Gdy problemy są nasilone można rozważyć środki przeczyszczające, czopki lub inne metody farmakologiczne, jednak zawsze warto jest skonsultować się z lekarzem albo farmaceutą.

Zmęczenie

Zmęczenie jest jednym z najczęstszych objawów występujących u osób z SM. Nie tylko trudno  zdefiniować, ale i zobaczyć. Zmęczenie w SM może chwilowo  intensyfikować inne objawy choroby (np. osłabienie mięśni lub zaburzenia  widzenia), które – u niektórych osób  – po odpoczynku, mogą się ponownie zmniejszyć. Może także wynikać z innych objawów choroby, takich jak problemy z poruszaniem się, ból, osłabienie mięśni czy depresja. Niektóre osoby z SM doświadczają przewlekłego zmęczenia, co oznacza, że jest ono obecne często, nawet po odpoczynku. Zwykle nasila się w drugiej części dnia, a potęguje je stres i wysoka temperatura.

Trudno jest opisać zmęczenie pojawiające się w przebiegu SM przyjaciołom, rodzinie, kolegom z pracy, pracownikom służby zdrowia. Jednak ułatwienie innym zrozumienia, czym jest ten objaw, może sprawić, iż twoje codzienne życie ze zmęczeniem będzie mniej frustrujące.

Pomóc w radzeniu sobie ze zmęczeniem może prowadzenie dzienniczka zmęczenia, który pomoże zrozumieć w jaki sposób doświadcza się zmęczenia. Jego analiza, oraz stanu zdrowia i przyjmowanych leków może pomóc dostrzec czynniki pogłębiające zmęczenie, odnaleźć wzorzec.  

Brak snu może być głównym powodem zmęczenia w SM. Sen zaburzać mogą: skurcze mięśni lub spastyczność, problemy z pęcherzem moczowym, leki, zaburzenia lękowe, depresja. Można prowadzić zapiski dotyczące snu, które pomogą w utrzymaniu higieny snu, pozwolą na ewentualne dobranie leku, przeciwskurczowego, na problemy z pęcherzem lub leku antydepresyjnego. Wzmagać zmęczenie mogą również infekcje, dlatego warto jest od razu zgłosić się do lekarza, gdy pojawią się pierwsze symptomy.

Lęk, depresja i zmiany nastroju są częste w SM i mogą powodować zmęczenie. Również samo zmęczenie w przebiegu SM może wpływać na nastrój. Skuteczna terapia może zmniejszyć zmęczenie – i odwrotnie – zredukowanie zmęczenia może uwolnić od lęku i depresji. Technika mindfulness pomaga w radzeniu sobie z emocjami. Przeczytaj czym jest Mindfulness tutaj.

W radzeniu sobie ze zmęczeniem ważne jest też równowagi między aktywnością a czasem na relaks, ćwiczeniami i odpoczynkiem, pracą a życiem prywatnym. Urządzenia ułatwiające poruszanie się pomagają zachować siłę i energię. Nie trzeba korzystać z nich na co dzień, ale wtedy, gdy poziom zmęczenia jest szczególnie duży.

W radzeniu sobie ze zmęczeniem – paradoksalnie, pomóc może aktywność fizyczna. Może ona poprawić kondycję i nastrój oraz powstrzymać utratę siły mięśniowej. Poprawa nastroju, wzmacnianie, się oraz dbanie o kondycję fizyczną mogą pomóc w walce ze zmęczeniem. Ćwiczenia powinny być jednak zrównoważone odpoczynkiem i najlepiej unikać ich wykonywania przed snem. Fizjoterapeuta może pomóc opracować indywidualny plan ćwiczeń. Jeśli wysoka temperatura nasila  zmęczenie zaplanować należy unikać przegrzewania organizmu.

Planowanie oraz wsparcie innych również mogą pomóc w radzeniu sobie ze zmęczeniu. Warto ustalać priorytety, dzielić zadania, planować czas oraz robić przerwy. Wszystko to pomoże zaoszczędzić mnóstwo energii. Prawidłowa postawa ciała to kolejny ważny element – sylwetka powinna być utrzymywana pionowo i symetrycznie. 

Również w domu warto jest wprowadzić pewne zmiany, które nie zawsze wymagają specjalistycznego sprzętu: trzymanie często wykorzystywanych przedmiotów blisko siebie, w jednym miejscu, utrzymywanie porządku, wyregulowanie oświetlenia. Niektóre czynności – zamiast wykonywania na stojąco – można wykonywać na siedząco.

 

 

Ta strona internetowa chroni twoją prywatność poprzez przestrzeganie EU General Data Protection Regulation (RODO). Nie wykorzystamy Twoich danych w żadnym celu, na który nie wyrażasz zgody. Prosimy o zgodę na korzystanie z anonimowych danych, aby poprawić jakość korzystania z naszej witryny. Polityka cookies